(خودا لە سەری مرۆڤدا) ناونیشانی نوێترین کتێبی ئێمەیە لەمەڕ ھەستیارترین و پڕ پرۆبلەماتیکترین کێشەی فەلسەفیی لە درێژایی مێژووی مرۆڤایەتیدا کە: (خــــودا)یە.. خودا کێیە..؟ خودا چییە..؟ خودا لە کوێیە..؟ کێ ئەم کۆنسێپتە پێناسە دەکات و چیی ڕۆڵی دەداتێ و چۆن بوو بە خودا؟ ئەگەر خودا لە گۆڕێ نەبوو چیی..؟! ئینسان دەتوانێ بێ جەبەڕووتی ئەم چەمکە، ئەخلاقیانە مامەڵەی خۆی و مامەڵەی جیھان و مامەڵەی یەکتر بکات؟ کتێبەکە دەیەوێت دەستیکەم بەرسڤی ئەم پرسیارانەی چنگ بخات بە لێکۆڵینەوە و پێشەکییەکی درێژ و گفتۆگۆی چەندین تیۆلۆگ و ڕوناکبیری ئاینی و ئاتیست و پسپۆڕی فیزکیی و تەنانەت قەشە و مەلاش..!
لەسەر بەرگی دواوەی کتێبەکە ھاتووە: (لە کۆتاییدا ئەم کتێبە ناتوانێ ئیمانی کەس بە بوونی (خودا) دامەزرێنێ یان ڕەتی بکاتەوە، ئەمە کتێبی دوودڵییە و کۆمەکی ‌دڵنیایی بە کەس ناکات. ھەرکەسێک پێی وا بێت؛ دەتوانێت لەناو ئەم کاغەزانەی بەردەستی دا (خودا) بدۆزێتەوە یان ونی بکات، باشتر وایە زەحمەتی خوێندنەوەی ئەم کتێبە نەخاتە بەر خۆی!)
(خودا لە سەری مرۆڤدا) چەند گفتۆگۆیەکی فیکرییە لە ئامادەکردنی (تـــوانــا ئــەمــیـن) و لە بڵاوکراوەکانی یانەی قەڵەم-ە.
ھەفتەی داھاتوو کتێبەکە لە بازاڕدا دەبێت..

خۆی ھیچ ناڵێ..! خۆم ھیچ ناڵێم..!
دۆستان تێکەوتوون خەریکن دڵی شکاوم دەدەنەوە.. حاجی دەڵێ "ئاوا نابێ.. دەبێ لە مەراسیمێکی شکۆداردا ئەڵقەکانتان بشکێنن..!" ئاغای حاتەمیی لەو دووری دوورەوە بەنەوایەکی دۆستانەوە دەنوسێت "دوستی یک اتفاق است و جدائی یک قانون" غەڵبەغەڵبێکی گەورەیە، من حەزدەکەم تۆزێ بەتــەنـیـــــا بم.. لێ ناگەڕێن.. دێم موبایلەکم دابخەم کە دەبینم پڕە لەنامەی جارانی تـــــۆ.. کردویانە بە قەرەباڵغیی.. لە دەورمن کە من ئەزانم ھەموو ئەو ھەراو ھوریایانە خامۆش دەبن و بە تەنیا یادی تــــۆ لە دڵی شکاوە مندا چوون پشکۆی ناو خۆڵەمێش بە سووری دەمێنێ.. دۆستەکانم تا دێت زیاتر دەبن و نیازیان نییە دەورم چۆڵ بکەن.. من ھیچ ناڵێم، بە بێ دەنگیی بە ھەموویاندا ھەڵدەڕوانم، بەپەلە سەر دادەخەم و دێڕێکی ڕامیار لەبەر خۆمەوە دەڵێم:
"بۆن بــەھــەمــــوو شــتێــکی ڕابــردووتـــەوە دەکــــەم...!" ئەی ڕاستترین ھەڵەی ئەم ئەم ژیانە خەراپەی مــــن..!

 
"خودایە.. تۆ لە دۆستەکانم لامدە، من خۆم لە دوژمنەکانم دەپارێزم"
ئەمشەو زانیم؛ لە دواچرکەدا و دوای ئەو ھەموو ڕاڕایی و شوێن گۆڕینە، مایکۆڤسکی بۆ لولەی دەمانچەکەی خستە سەر دڵی.. وەک پاڵەوانی فیلمی (مامۆستای پیانۆ) حەزدەکە ئائێستا چەقۆیەک ھەڵچەقێنم لە دڵم.. بیھێنە پێش چاوی: من چەقۆیەکی تیژم تـــا مشتوو چەقاندۆتە بەشی چەپی سینگم و تـــەنــیــــا تا ئەوسەری ڕێگەکە سەرم داخستووە..

ئەم سالار جاف_ەش ئەوەندە کوڕی باشە شەوی کۆڵێ مەراق دەکات بە دیاریی، ئەمشەو  ئەم گۆرانییەی کەمال-ی دانابوو، وابزانم یەک دونیا گریام:
کچم مەگریی
ھێندە گریاوی ڕەنگە بڵێم تاوێکی تر
چاوەکانت ھەڵوەریون و دەکەونە ناو لەپی دەستم..
ھێندە گریاوی
نە گەڵای زەرد
نە ھەوری ڕەش ئەوەندەى  تۆ نەگریاوە..
دەکچەکەم ھەنسک بەسە
بووکەشوشەی وڕک فڕێدە
ھەرچییەکت دەوێت
دەبم بەوەی تۆ دەتەوێت
نانت دەوێ..؟
ئەوە گیرفانم ھەر نانە
ڕۆڵە ئاوت دەوێ..؟
وەرە بین بە چاومەوە بنێ..
گەر سەرماشتە
ئەوە تەنیا کوانووەکەی دڵم شک دەبەم

منیش لینکی گۆرانییەکە دادەنێم و ئەم مەراقە پێکەوە دابەش دەکەین:

http://www.youtube.com/watch?v=9GuLM4nZExg

لە خەو هەستاوم و ئەڕوانم بە قەد باڵای من بەفر باریووە، 25 پلە ژێر سفرە، دایکم دەڵێ چـــــا کە پێگەیووە، زەنگە گەورەکان لێ دەدەن؛ سازێکی خۆشڕیتم و یەک نەوا، بە بەردەم کڵێسایەکی دێریندا تێ دەپەڕم.. میکایل لەسەر سفارشی حەمە کاکەڕەش لە شارێکی تردا بەدوای مندا دەگەڕێ و من لەسەر پردێکی چکۆلانەوە خەریکم پارچەیەک سەمون هەڵدەم بۆ مراوییەکی ڕەشی کێوی، کە هاوڕێکەم ھاوار دەکات؛ پۆلیس...... ! سەیرم لێ دێ؛ بۆ ناکرێ غەریبەیەک دان بدات بەم کوێستانچییانە..؟ لە ماکدۆناڵدێ بە زەردەخەنەیەکی درۆزنەوە کچێ دوو ساندویچی بچکۆلەمان بۆ دادەنێ، دلاوەر قەرەداغی تێڵ دەکات و دەڵێ "کاکە بۆ نایەیتەوە، چی دەکەیت لەو غەریبییە؟!" دووبەدوو بە شەقامە بەردەڵان و خشپیلانەکانی شاردا پیاسە دەکەین، شۆخێک لە سەرمادا ڕومەتی سووری ڕچیووە و داوای سیگارێک لە من دەکات، خەریکم دەیدەمێ، کە هاورێکەم دەڵێ نــــا! کاکە پۆلیس.......! من لە ملپێچ و کۆتێکی دریژدا خۆم شاردۆتەوە، دەمەوێ تۆ نەمناسیتەوە..! بۆنی چـــا کەی دایکم دێت.. بەیانی زوو لەناو جێگاکەدا بە لەیلا دەڵێم "ڤێسته‌رۆس، زۆر سارددە!" دەڵێ "ئمم.. بەس بە قەد تۆ نــــا..!" دیسان من دڵم پڕ دەبێت، کە دەنگی دایکم لە ناندێنەکەوە بەرز دەبێتەوە و دەڵێ "کوڕم.. چــــا کەت ساردد بۆوە"

تۆ بڵێیت " دەزانی تـــــــــــــــــــۆ؛ گەورەترین ھەڵەی ژیانی منیت..؟"
ئەو بڵی "ئا.. بەڵام باشترین هەڵەم...!"

تۆ بۆ نەچی شەوێکی درەنگ سەربخەیتە سەرشانی و بەھێواشی لێوت بە گەردنیەوە بنوسێنی و ئەو بۆ نەیەت و بەچرپە پێت بڵێ "فڵانی... دەزانی ماچ، دەنگەکەی لە تامەکەی خۆشترە..؟!"

 زمان؛ لە ڕاراییەوە بۆ كێشەیەكی ئۆنتۆنۆلۆژی

خوێندنه‌وه‌یه‌ک بۆ تێکستی (به‌ڕێگاوه‌م بۆ ماڵه‌وه‌)ی توانا ئه‌مین

مەحمود نەجمەدین

 
نێوەندی ئەدەبی كوردی و چیرۆكی كوردی لەدوای راپەرینەوە خاوەنی كۆمەڵێ‌ دەنگی تازەیە، ئەو دەنگە نوێیانە كاریگەرییان لەسەر چیرۆكی كوردی هەیە و بەتەكنیك و كێشەو ڕوودا و زمانێكی نوێ وە ئیش لە چیرۆكدا دەكەن، لەئەزموونی نەوەی دوای راپەریندا لەگەڵ ئەوەی تێكستی خراپمان هەیە هاوكات تێكستی زۆرباش و داهێنەرانمان هەیە،  لەچیرۆكنوسەكانی دوای راپەرین  عەتا محەمەد، سیامەند هادی، توانا ئەمین، دانا فایەق، نەجات نوری، ئاكۆكەریم مەعروف ، باران، یوسف عەزەدین و...هتد ئەم خوێندنەوەیەی ئێمە لەبارەی تازەترین تێكستی توانا ئەمین-ەوەیە بەناوی (بەرێگاوەم بۆ ماڵەوە)  توانا لەم چیرۆكەیدا جیاواز لە چیرۆكەكانی دیكەی دەنووسێت، زمانی گێڕانەوە جۆرێك لە وڕێنە و جۆرێك عەبەسییەت بەسەریدا زاڵە و هەر ئەو وڕێنەیە كە سەرچاوەكەی ڕاڕاییە و وای كردوە گێڕانەوە

حه‌مه‌ مه‌نتک


بوون وه‌کوو چه‌مکێکی فه‌لسه‌فی زۆری له‌سه‌ر گوتراوه‌، هه‌ر له‌و کاته‌وه‌ی مرۆڤ له‌سه‌ر ئه‌م زه‌وییه‌ له‌بوونی خۆیی و بوونه‌کانی ده‌ورووپشتی ڕوانیوه‌، پرسیارگه‌لێکی ده‌رباره‌ی بوون له‌کن درووستبوه‌. ئایا ئه‌و بوونانه‌ چین؟ من چیم و کێم؟ سه‌رچاوه‌ی ئه‌و بوونانه‌ چییه‌؟ مرۆڤی سه‌ره‌تا کاته‌ک گوێی له‌ده‌نگه‌کانی نێو سرووشت بووه لێیان ترساوه‌، سڵی لێیان کردۆته‌وه‌، بۆیه‌یش بۆ هه‌ر دیارده‌یێک لێکدانه‌وه‌یێ‌کی ئه‌فسانه‌یی بۆ کردوون، ئه‌مه‌یش مانای ئه‌وه‌یه‌ توانای لێکدانه‌وه‌یێکی لۆژیکی و زانستانه‌ی نه‌بووه‌، بۆ هه‌ر دیارده‌یێک ئه‌فسانه‌یێکی داناوه‌، یان کردوویه‌تی به‌ خواوه‌ندێک و په‌رستوویه‌تی.

عه‌لی عارف ئاغا

له دامێنی چیای ژینا منی ئاواره وەستاوم
ئەمەوێ سەركەوم بۆ كەل  بەڵام بێ هێز و داماوم

كەهەنگاوێك دەنێم هەنگاوی دووه‌م یاریده‌م نادا
نیمه ئومێدێ لەبەر كەمتینی هەنگاوم

ژیانێكی پەرێشانی سەراپا هاودەمی ژانه
سەرم سوڕماوه لەم حاڵه هەتا ئێستا كه چۆن ماوم

لە دەشتی چۆڵی ناخۆشا نیه هاودەم و هاورازێ
ئەڕۆم مەستانه ڕێبازی هیوا دوورە لەبەرچاوم

بەختیار عەلی

دووریی یەکێکە له‌سەیرترین‌و سیحراویترین ئەو شتانەی کە له‌هەموو سات‌و سەردەمێکدا مرۆڤ دەبزوێنێت. مرۆڤ بوونەوەرێکە کە داناسەکنێت، له‌جێگایەکدا ئۆقرە ناگرێت. رەنگە زۆر له‌خوێنەران رستە دێرینەکەی بلیز باسکالیان بیستبێت کە دەڵێت «هەموو بەدبەختییەکانی دونیا لەوەوە سەرچاوەیان گرتووە کە مرۆڤ ناتوانێت له‌ژوورەکەی خۆیدا بمێنێتەوە». دیارە له‌نێوان گەڕۆکی مرۆڤ‌و عاشق بوونیدا بە دووریی جیاوازی هەیە. گەڕۆکی زۆر، گرێدراوی خواستی مرۆڤە بۆ بینین، بەڵام عەشقی دووریی

منم
زه‌لیلی هه‌ستێکم
خۆشه‌ویستیی لێ ده‌بارێ..

منم
دیلی عاتیفه‌ی خۆم
ناخم لێم بۆته هاوارێ..

ناخۆشی کردووه‌
به‌دوامه‌وه‌یه‌
که‌ ده‌رگای ماشینه‌که‌ی لێ دائه‌خه‌م
ئه‌بینم پێش من له‌ کوشنه‌که‌ی
ته‌نیشتمه‌وه‌ دانیشتووه‌
بۆ وا ئه‌کا..؟
 ته‌نهاییم..

 نیلۆفه‌ر
له‌فارسییه‌وه‌: توانا

 گازنده‌

وتت "شته‌کانت کۆبکه‌ره‌وه‌ و بڕۆ"

وه‌ره‌ ناو ژانتای خاڵیمه‌وه‌

ئه‌مه‌وێ بڕۆم..

هاوینی ساڵی 1942 ووه‌ له‌ناوچه‌یه‌کی سنوریی پۆڵندا-ئۆکرانیا، ژنێکی جوو بووه‌ به‌ قه‌ڵغان بۆمنداڵه‌که‌ی، یه‌ک چرکه‌ پێش ته‌قه‌کردنه‌..هه‌ندێک ویسگه‌ی ژیان هه‌یه‌ باوه‌ڕت به‌ هه‌موو هێزیکی میتافتزیکی له‌ق ده‌کات.. هه‌ڵده‌وه‌شێنێ.

توانا ئەمین

باوەڕێكم هەیە لەوەی ئێمە هەموومان لەم شارە تەنگانەدا دەبێت شتێك هەبێت ‌بمانخڵافێنێت، بە خۆیەوە قاڵمان بكات، ئەگەر نا ڕۆژێك لەپڕ زرمە دەكەین و سێ چوار نەفەری گێژووێژی دەوروبەری خۆمان دەبەین بە ئاسماندا... ‌بۆ من لەگەڵ ژیانی تەنیایی شتێكە لەو بابەتە؛ بازیچەیەكە لە وێنەی تۆپێكی فشەوەبوو، بووكێكی بێ ڕۆح، سەیارەیەكی باغە... یاریی پێ دەكەم، كە تاقەتیشم لێی دەچێ، لە دوورەوە سەیری ئەو و خۆشم دەكەم، ڕێك وەكو ئەو وەرەقەی "بیستویەك"ە دێتە بەرچاوم، كە نازانرێت خاوەنەكەی یاریی بەو دەكات، یان ئەو بە خاوەنەكەی...

به‌ختیار عه‌لی
یەکێک لەڕوخسارە بنەڕەتی‌و دووبارەکانی فەلسەفەی نوێ، ڕەخنەگرتنی بەردەوامە له‌کۆجیتۆی دیکارتی «من بیردەکەمەوە، کەواتە هەم». بەپێی تێڕوانینی دیکارت، مرۆڤ دەتوانێت بنەما‌و بەڵگە‌و ژێرخانی ناسینی دونیا له‌خۆیەوە وەربگرێت. واتە «من» سەرەتای سەرەتاکانە، «من» بناغەی یەکەمە، مرۆڤ دەتوانێت گومان لەهەموو شتێک بکات، بەڵام ناتوانێت گومان له‌«منی» خۆی بکات، چونکە له‌جەوهەریدا ئەو منە له‌ڕێگای بیرکردنەوەوە خۆی بەیاندەکات‌و بیرکردنەوەش دەتوانێت گومان له‌بوون‌و نەبوونی هەموو شتێک بکات، ئەوە نەبێت کە گومان له‌خۆی بکات کە بیردەکاتەوە. واتە من دەتوانم گومان له‌هەموو شتێک بکەم لەوە نەبێت کە ئەوە منم ئێستا دەنوسم‌و بیردەکەمەوە.

دنیا میخائیل

سوپاسی هه‌موو ئه‌وانه‌ ده‌که‌م
که‌ خۆشیان ناوێم..
ئه‌وان نابنه‌ هۆی ئازاری دڵم
نامه‌ی دوورودرێژم پێ نانوسن
له‌خه‌ونه‌کانمدا بێزارم ناکه‌ن و
به‌ نیگه‌رانییه‌وه‌ چاوه‌ڕێیان ناکه‌م
بورجه‌کانیان له‌ گۆڤاره‌کاندا ناخوێنمه‌وه‌
بیریان لێ ناکه‌مه‌وه‌
زۆر سوپاسیان ده‌که‌م
ئه‌وان
ژیانم سه‌ره‌وخوار هه‌ڵناگێڕنه‌وه‌

کۆچین واژه‌یی‌

ره‌نگه‌ یه‌کێک له‌پرسیاره‌ سه‌خته‌کان له‌ژیاندا ئه‌وه‌بێت بپرسرێت مرۆڤ چییه‌؟ چ جانه‌وه‌رێکه‌؟ ئه‌م پرسیاره‌ سه‌ختتره‌ له‌و پرسیاره‌ی‌ که‌ بڵێی‌ خوا چییه‌؟ به‌درێژایی‌ مێژو مرۆڤ بیری‌ کردۆته‌وه‌ که‌ خوا کێیه‌؟ به‌ڵام بیری‌ نه‌کردۆته‌وه‌ خۆی‌ کێیه‌؟ یان بیری‌ نه‌کردۆته‌وه‌ ئه‌وه‌ی‌ که‌ بیر له‌خوا ده‌کاته‌وه‌ کێیه‌؟ هۆی‌ ئه‌مه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌سه‌ره‌تای‌ میژوه‌وه‌ هێنده‌ی‌ مرۆڤ له‌ده‌وروبه‌ری‌ راماوه‌، هێنده‌ ته‌ماشای‌ خۆی‌ نه‌کردوه‌، هێنده‌ی‌ سه‌رسام بوه‌ به‌ده‌وروبه‌ر، هێنده‌ سه‌رسام نه‌بوه‌ به‌خۆی‌. مه‌ولانای‌ رۆمی‌ هیچ ناهه‌قی‌ نییه‌ که‌ له‌"مه‌سنه‌وی‌"دا ده‌ڵێت، "به‌زه‌یم به‌مرۆڤدا دێته‌وه‌، وه‌ختێ‌ ئه‌ژدیهایه‌کی‌ گه‌وره‌ ده‌بینێ‌‌و پێی‌ سه‌رسام ده‌بێت، له‌کاتیکا ده‌بێ‌ هه‌مو گیانه‌وه‌رانی‌ سه‌رزه‌وی‌ بێن‌و سه‌یری‌ مرۆڤ بکه‌ن‌و

ریچارد براتیگان

تا حه‌ز بکه‌ن چیرۆک هه‌یه‌ که‌ سه‌ره‌تاکه‌ی‌ داهێنه‌رانه‌ و نوێ‌ بێت. به‌ڵام ئه‌مه‌ چیرۆکێک نییه‌ له‌و چیرۆکانه‌. لام وایه‌ ته‌نها رێگایه‌ک که‌ بکرێ چێرۆکێک ده‌رباره‌ی‌ ژیانی‌ هاوچه‌رخ له‌ کالیفۆڕنیا بنووسین، ئه‌و کاره‌یه‌ جاک له‌نده‌ن له‌ سه‌ره‌تای‌ گورگی‌ ده‌ریادا کردی‌. ئه‌م سه‌ره‌تایه‌ بۆ ساڵی‌ 1904 شتێکی‌ گونجا بوو. دوور نییه‌ بۆ ساڵی‌ 1969ش وا بێت. لام وایه‌ سه‌ره‌تایه‌که‌ که‌ ده‌توانێ‌ ده‌یه‌کان به‌ جێ بێڵێت و ئیشی چیرۆکه‌که‌ی‌ ئێمه‌ی‌ پێ جێبه‌جێ‌ بکرێت، له‌ به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ئێره‌ کالیفۆڕنیایه‌ و چمان پێ خۆش بێت ده‌یکه‌ین

 من زۆر به‌عه‌شقی (ڕابیعه‌ی عه‌ده‌وییه‌) بۆ خودا سه‌رسام نیم.. چوون خودا به‌ زات و به‌ سیفات و به‌ ئیسم-یش نێرینه‌یه‌،  خودا مێینه‌بایه‌ من له‌ ڕابیعه‌ زیاتر عاشقی ده‌بووم..

به‌ختیار عه‌لی

میشاڵ فۆکۆ له‌یەکێک له‌چاوپێکەوتنەکانیدا دەربارەی خۆی‌ و کتێبەکانی دەڵێت «دەمەوێت کتێبەکانم ببن بە چەقۆی نەشتەرکاری، بە کۆکۆکتێلی مۆلۆتۆڤ، بە پشتێنی خۆتەقاندنەوە. دوای بەکارهێنانیشیان وەک تەقەمەنی گڕدار‌و رەگاوڕەنگ تەنیا خۆڵەمێشەکەیان بمێنێتەوە... من بازرگانی کەرەستەم، رەچەتە نوسم، رێنیشاندەری ئامانجم، نەخشەسازم، خیانەتکار‌و ئاشکراکەری پلانەکانم، خاوەنی کارخانەی چەکم». خودی ئەم قسانە بۆ فەیلەسوفێکی قووڵ‌و ئەبستراکتی وەک فۆکۆ شتێکی نائاساییە

توانا ئەمین


"چ شۆخییەکە لەجوانییدا مردن...!"
                             بەختیار عەلی

پرسیار له‌ چییه‌تی جوانیی پرسیارێکی سه‌خته‌، مرۆڤ نازانێ جوانیی سیفەتێکی زاتیی شتەکانه‌ لەناو خۆیاندا، یان ئۆبژێکتێکە ئێمە لە دەرەوەی شتەکان ئەزموونی دەکەین...؟ ئایا جوانیی وەک خۆی و بە کەماڵیی لە توانای بینیندایە...؟ ئایا هەرشتێک ناشرین نەبوو، جوانە، وەک لۆژیک لە پێناسە کلاسیکییەکەیدا بۆی دەچوو...؟ پرەنسیپەکانی پێوانی جوانیی وەستاون، یان گۆڕاو؟ هێزێک لە مرۆڤدا هەیە جوانیی بناسێتەوە...؟ ئایا مرۆڤ بە سروشت جوانیی دەناسێت، یا بە ئەزموون فێری دەبێت؟ ئەگەر سروشتییە،‌ بۆ منداڵێک دەتوانێت تابلۆی (دوا شێو)ی داڤنشی

ئاراس فه‌تاح
ژمارەی ئەو نووسینانەی لەسەر کوشتنی منداڵ بەدەستی باوک هەیە، گەلێک زۆرە. ئەم بابەتە بووە بە هه‌وێنی گەلێک مشتومڕی سیاسی‌و سایکۆلۆژی‌و ئەنترۆپۆلۆژی‌و بەرهه‌می ھونەریی. ئەوانەی شارەزای بواری ھونەرن‌و بەتایبەت کارەکانی «فرانسیسکۆ دی گۆیا»، لەگەڵ بیستنی بابەتی کوشتنی منداڵ بەدەست باوکدا، ڕاستەوخۆ تابلۆی «ساتورن»یان بیردەکەوێتەوە. لەم تابلۆیەدا «ساتورن» قەپاڵ بە سەری کوڕەکەیدا دەکات‌و بێبەزەییانە خەریکی خواردن‌و لووشدانێتی. بەپێی ئەو باسەی دەربارەی ئەم بابەتە ئەفسانەییە هه‌یەقیقەتی ئەو شۆڕشەی کە مناڵەکانی خۆی دەخوات.

ئاهەنگی دەرچوون لە Aso Folk High Schoolی سویدی پەپلەی نایاب و یەکەمی خوێندنگەکە

بەیادى گۆرانییەکەی ئەفسری شەهیدییەوە

روزی که از تو جداشم
روز مرگ خنده هامه
روز تنهایی دستام
فێل سرد گریه هامه
توی اون کوچه غمگین
جای پاهای تو مونده
هنوزم اون بید مجنون
عکس قلبت رو پوشونده
بعد تو گریه رفیقم
غم تو داده فریبم
حالا من تنها و خسته
توی این شهر غریبم

جه‌لال مه‌له‌کشا

ئه‌م سه‌رده‌مه‌
چه‌رخی ده‌رده‌
سه‌ده‌ی ته‌نیایی ئینسانه‌
له‌ پانتای ئه‌م که‌ویره‌ پان و پۆڕه‌
تۆ ئه‌و ئاسکه‌ سه‌رگه‌ردانه‌ی
خێڵی راوچی
له‌ سه‌ر چاره‌ نووست ده‌دوێن
بڕیار ده‌ده‌ن
بازنه‌ی گه‌مارۆ کات به‌ کات
ته‌نگتر ده‌بێ
له‌ هه‌ر لاوه‌ ده‌سڕێژ ده‌که‌ن
تۆ نازانی له‌ کام لاوه‌
له‌ دۆزه‌خی ته‌نیاییدا
لاشه‌ت دابێژ دابێژ ده‌که‌ن!

خودایە من خۆمم نەدەویست
پیاشۆڕ ببمەوە بۆ ناو تۆ
من تۆم دەویست
پیاتا بخزێمە خوارەوە بۆ ناوخۆم

                    فەرەیدون پێنجوێنى

ئەمە یەکێکێکە لە هەرە چیرۆکە نایاب و جوانەکانى (د.مارف خەزنەدار ) دووساڵە بەشوێنیدا دەگەڕێم، ئەوە دۆزیمەوە و لێرە لینکەکەشى بۆ ئێوە دادەنێم:

http://www.raman-media.net/145/r8.pdf

سڵاو..

کەنایەم بۆ ئێرا مانای ئەوە نییە ونم. ئەم ماوەیە تەواو تەواو سەرقاڵی گۆڤارە فکرییەکەمان (کۆنسێپت) بووم کەوا خەریکە ژمارە ٢ ی بچێتە چاپخانەو ئەم ژمارەیە زیاد لە ٧٠٠ لاپەڕەیە.. ھەوڵئەدەم ئیتر جارجار سەرتان لێبدەم.. بیرمچوو پێشتان بڵێم لە تاقیکردنەوەکانی سەری ساڵدام..

                                                                    بەدوعا

داستان بەرزان

باشەقامەکان بە گوڵ سوور بکەین، نەک بە خوێن
بەکر عەلی  

سەردانەکانى هەڵەبجە
       ساڵی 1994تەمەنم (7)ساڵان بوو، ئەو ساڵانە باوکم لەگەڵ چەند برادەرێکى دیکەیدا لە هەڵبجە دەژیان، یەکێک لەو هاوڕێیانەى دواتر زانیم (ئەبو بەکر عەلى)بوو، چونکە ئەودەم (ئەبو بەکر)بۆ من جێگەى سەرنج نەبوو، بەڵکو وەک هەر هاوڕێیەکى دیکەى باوکم دەهاتە ماڵى باپیرم لەگەڵ باوکم دۆستێکى تایبەت و ئازیزى یەکتربوون و دواتریش لە هەڵەبجە لەگەڵ باوکم پێکەوە دەژیان.
      بەهەرحاڵ ئەوەندەى یادم بێت بەو پێیەى ماڵى باپیرم بەرامبەر گەراجى ئەو ساى هەڵەبجەى شەهیدبوو، هەندێک جار (حەلیمە خان)ى دایکى (بەکر عەلى)دەهاتە ماڵى نەنکم و پێکەوە وەک دوو دایکى تامەزرۆ بۆ دیدارى کوڕەکانیان دەچوونە هەڵەبجە.
        لەو سەردانانەیاندا چەند جارێک منیش لەگەڵیاندا دەچووم، جارێک چووین باوکم و (بەکر عەلی) لە بینایەکى گەورەى تەواو نەکراودابوون و لە یەکێک لە ژوورەکانیدا دەمانەوە، وێنەى ئەو ژوورە ئەوەندەى بیرم بێت بەم شێوەیەبوو(لە لایەکیدا هەندێک عەلاگە خواردن و تەباخێکى چێشت لێنانى لێبوو، لاکەى تریشی پڕیبوو لە کاغەز و کتێب ....)

درەنگانى شەو لە کار دەگەڕێمەوە.. بەشلۆغی کەوشەکانى بەردەرگادا دەزانم میوانمان هەیە، دائەهێزرێم.. دەرگاکە ئەکەمەوەو پۆلێک میوانى ئێرانى وەک ئەوەی ماڵى باوکیان بێ چوون قەلەڕِەش لەسەر مۆبیلەکان هەڵنیشتوون، دانەیەکیان لەجێگەکەی مندا، دانەیەکیان کتێبەکانم ئەمدیواودیو دەکات، دووان سیانێکیان بەدیار ئەم کەناڵانەى سەتلایتەوە واق واق حەجمیوون.. بەسڵاوێک هەموویان لەشوێنى خۆیان دادەچڵکێنم.. ئەوان جێدێڵم و ماندوو شەکەت لە مەتبەخەکە دانیشتووم، هەرخۆمم کە دایکم دێ ئەڵێ "ڕۆڵە ئەوە بۆ ناچی لەگەڵ ئەو میوانانەیا بیت..؟" ئەڵێم "هینە.. وەڵا قەینا دایکە، حەزئەکەم لەگەڵ خۆما بم..!" هیچ ناڵێ، بەهێواشی دەرگاکە پێوەئەداتەوە، گوێم لێیە لەودیوەوە لەبەر خۆیەوە ئەڵێ "ڕۆڵە خۆ تۆ ساڵ دوانزەمانگەی خوا لەگەڵ خۆتایت"

تــوانـا ئـەمـیـن

ئەمەوێ بنوسم (پیاوێک لە تەم دا دەمرێ) ناینوسم!
من نازانم ئەم باخە چی لە من دەوێت، هەموو ڕۆژێ ئەوەندە دێتە منەوە.. ئەوەندە دێتە منەوە.. ئەوەندە دێتە منەوە.. سەرم گەڵای گرتووە، لەقاچمەوە دەزولەی باریکی سپی چنگ لە عەردەکە گیردەکات.. بیر لە فڕین دەکەمەوە.. قاچە کیڕەمە، خەریکم کاشییەکەی ژێر پێم هەڵئەکۆڵم.. ‌قەلەقم.. حەزدەکەم جوێنێ بدەم، ئایا دەتوانم؛ ئەو هەموو چاینایە ئەڵێی گای ئیسپانیایە لەبەرچاوما.. ئەو هەموو سوورییە چییە لەڕەنگیانا..؟؟ یەک دەقە بووەستن چاوم دەفڕێ.
باوکم ڕیشە سپییەکەی دەخورێنێت و ئەڵێ کوڕم تیرێ کە لە کەوان دەرچووووو..... من شەرم دەکەم لە میهری و لە‌دڵی خۆمدا دەڵێم باوکە سەری من نیشانەیە بۆ ئەو تیرەی لە کەوان دەرچوو، بۆ ئەو تیرەی لە کەوان دایە، بۆ ئەو تیرەشی هێشتا نەچۆتە کەوانەوە..
زەردێکی زبرم وەک مانگ لە تابلۆیەکی ڤانکوخ دا.. ئەم زنجیرە بۆتە هێڵێكی ڕەش و چەماوە لە ملم دا و سەرم بووە

لازۆ- دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی

بیر له‌ تۆ ده‌که‌مه‌وه‌ ئه‌و کاته‌ی وه‌ک شوشه‌‌ ده‌شکێم،
ئه‌و کاته‌ی خه‌می ونکردنت له‌ چاوما چه‌خماخه‌ ده‌دا
بیر له‌ تۆ ده‌که‌مه‌وه که‌ سمۆره‌‌یه‌ک باوه‌ش به‌ گوێزێکدا ده‌کا،‌
ماسیه‌ک له‌ ئاودا له‌ خۆی ده‌ڕوانێ،
بۆقێک قاچی له‌سه‌ر قه‌وزه‌ هه‌ڵده‌خلیسکێ،
کیسه‌ڵێک نوکته‌ی چێڵێک ده‌بیستێ و له‌ پێکه‌نیندا به‌ پشتدا ده‌که‌وێ
بیر له‌ تۆ ده‌که‌مه‌وه که‌ تارماییم له‌ ژێر باراندا ته‌ڕ ده‌بێت،
که‌ یاده‌وه‌ری خه‌نجه‌رمان لێ ده‌ردێنێ،
که‌ ده‌نگی ئاگر دێ و تاڤگه‌‌ وه‌ک تۆز ده‌ڕژێ،
که‌ هه‌یڤ به‌ تاریکیدا ڕه‌ت ده‌بێ، با به‌ لمدا په‌رش ده‌بێ،
ئاسمان شینانه‌ ده‌ڕژێ،
کراسه‌که‌ت به‌سه‌ر ته‌نافه‌وه‌ با ده‌یجوڵینێ
بۆنت له‌ خاولی و سه‌رینه‌کان دێ
من بیر له‌ تۆ ده‌که‌مه‌‌وه‌ که‌ لاله‌ ده‌وه‌رێ
که‌ دارستان له‌ سه‌وزیدا ده‌خنکێ
که‌ ئه‌ڤینت نوقمی خۆیم ده‌کا و
ناوت له گه‌رومدا ده‌تاسێ
بیر له‌ تۆ ده‌که‌مه‌وه‌

نازانم بۆ له‌گه‌ڵ ئامانج باسی مردن ده‌که‌ین.. له‌ ناکاو ده‌ڵێ "من حه‌زناکه‌م زیندووببمه‌وه‌..! من ماندووم ماندوو.." من پێده‌که‌نم هه‌ستده‌که‌م منیش سه‌لیقه‌ و هێزی جارێكیتر هه‌ستانه‌وه‌م نییه‌.. ئه‌و ئه‌ڵێ "توانا ڕۆژی حه‌شر زۆر ناخۆشه‌.. زۆر قه‌ره‌باڵغه‌.. یه‌ک دنیا خه‌ڵكی لێییه‌.. هه‌ر نامه‌وێ بمرم.. نامه‌وێ.. نامه‌وێ .. لێیگه‌ڕێ.. من حه‌زم له‌و فه‌وزایه‌ نییه‌..!!"

          شیعری: عیرفان ئه‌حمه‌د
تۆ نانویت و مانگیش
‌هێنده‌ی شه‌وقی مۆمێکی پێ ماوه‌
تۆ نانویت و شه‌وه‌زه‌نگیش
 چاوه‌ڕێی ساتێ هه‌تاوه‌..
سه‌رینێكم له‌گه‌ڵای زه‌ردی پایزان
بۆچنیووی
په‌رده‌یه‌کم له‌ ئاوریشمی خۆشه‌ویستی
بۆ دووریوی
باسی هه‌نارت بۆ ئه‌که‌م؛ ساتێ ئاو ده‌زێته‌ ده‌می
باسی که‌روێشکت بۆ ئه‌که‌م؛ که‌ به‌سه‌ر ترسدا بازئه‌دا
باسی به‌له‌مت بۆ ئه‌که‌م؛ که‌ چارۆکه‌که‌ی بـــــا ئه‌ی با
چاره‌نوسی به‌ره‌و کام شه‌پۆل هه‌ڵئه‌دا..؟!
تۆ نانویت و شه‌و
گه‌شتۆته‌ سه‌رئه‌ژنۆم و
په‌رداخیشم خڵته‌ی مه‌ستیی..
تۆ نیوه‌ی ڕۆشنایت سوتاندم منیش
نیوه‌ی ئاوه‌دانیم..
سبه‌ینێ زوو
په‌رچه‌می په‌خشی هه‌تاوی
سه‌ر په‌نجه‌ره‌که‌ لائه‌ده‌ین و
نێوچاوانی ته‌ڕی ئه‌سڕین
سبه‌ینی زوو
هه‌ور ده‌گرینه‌ چوارچێوه‌
به‌چوار دڵۆپی باران
دایده‌کوتین..
دوایی ده‌چینه‌ باژێڕێ
مشتێ خۆشه‌ویستی ده‌کڕین
به‌و مه‌رجه‌ی
هه‌ر ئێستا بنوویت..

سوێند ده‌خۆم ده‌ستی تـــــــــــــــــــــــــــــــۆ ده‌توانێ ئه‌م خوێنه‌‌ خۆش بکات..

 له‌ فه‌یسبووک له‌گه‌ڵ ئه‌رخه‌وان قسه‌ ده‌که‌ین ئه‌ڵێ.. نه‌چوویت بۆ خۆپیشاندان؟ ئه‌ڵێم نا بۆ بچم؟! ئه‌ڵێ بۆ ناڕه‌زه‌یاتی له‌....... ئه‌ڵێم مامۆستا من ناڕازی نیم..! ئه‌ڵێ تۆ ناڕازی نه‌بیت که‌س ناڕازی نییه‌.. ئه‌ڵێم من کێشه‌م له‌گه‌ڵ كه‌س نییه‌، کێشه‌م له‌گه‌ڵ خۆم هه‌یه‌.. ئه‌ڵێ ئه‌ی بۆ دژی خۆت خۆپیشاندان نا‌که‌یت.. ئه‌ڵێم................. .
                         نـــــا ‌‌هیچ ناڵێم.

ئیمکانی نییه‌ بێمه‌ سه‌رچنار و تــــــــــــــۆم بیر نه‌که‌وێته‌وه‌.. نــــا ئیمکانی نییه‌ هه‌مووجارێك كه‌ دێم قیبله‌م پێ نه‌گۆڕی..!

که‌ته‌قیمه‌وه‌
وه‌ک هێڵی‌ ئیستیوا پرچم
بووبه‌ پشتێنی‌ که‌مه‌ری‌ زه‌وی‌!
بۆ به‌سته‌ڵه‌کی‌ خوارووش خۆم کرده‌
جووتێ گۆره‌وی
له‌داوی‌ رۆحم بۆ به‌سته‌ڵه‌کی‌
ژوور و کڵاو و جامانه‌م چنی‌
خاک لێم بێزاربوو
ویستی‌ دامماڵێ وه‌کو پاڵتۆی‌ کۆن
خۆم به‌ڕحمه‌تی‌ ریشتا هه‌ڵواسی‌
له‌تۆپی‌ زه‌مین به‌رتدامه‌وه‌ باوه‌شی‌ گه‌ردوون
هه‌ر له‌ئاسمانا بووم به‌ئه‌ستێره‌
ئێستا مه‌دار و عه‌شقی‌ خۆم هه‌یه‌ و
له‌زه‌ویش زیاتر خه‌ڵکم تیا ئه‌ژی‌!

                                   که‌ژاڵ ئه‌حمه‌د

من (ته‌نهایی)م له‌ ئازادی خۆشترده‌وێت..!

                         علی شریعتی

تۆ دڵت لام نابێ و
گۆزه‌یه‌ک له‌خۆوه‌ له‌سه‌ر تاقه‌که‌ درز ده‌با
تۆ دڵت لام نابێ و
من به‌ده‌م خه‌وه‌وه‌ خۆم ده‌گۆڕم،
جانتایه‌ک هه‌ڵده‌گرم
له‌دوای عاره‌بانه‌یه‌کی دوو ئه‌سپیدا
داده‌نیشم و
به‌ عاره‌بانچیه‌که‌ ده‌ڵێم
باوکه‌ بمبه‌!
ده‌ڵێ: ڕۆڵه‌... بۆ کوێ به‌م كڕێوه‌یه‌؟
ده‌ڵێم: بۆ باغی زاهیدان!
ده‌ڵێ: بۆ؟
ده‌ڵێم: ئاخر باوکه‌
 یار دڵی لام نییه‌...!

                               دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی

زندگی سیبی نیست که توانی آن را گاز زنی با پوست.. سیب گرچه زیبا گرچه سرخ گرچه شیرین.. شاید این سیب ترش باشد.. شایدم کرمی در آن میجنبد.. زندگی زیبا نیست تا شود آن را به سیبی سرخ تشبیهش کرد.. زندگی حس غریبی است که یک مرغ مهاجر دارد.. زندگی ساکن است.. زندگی پرواز نیست.. زندگی نردبانی نیست که تو را ببرد تا عرش خدا.. زندگی شیبی است که تو را از عرش خدا میکشد در اعماق، تا ته چاه.. زندگی معنایی است بی معنا.. زندگی رویا نیست که زیبا باشد.. زندگی کابوس است وحشتناک..

به‌ختیار علی

له‌ڕۆمانی «هێواشی»دا، میلان کۆندێرا، رستەیەکی سەرنجڕاکێشی له‌سەر خۆشەویستی هەیەو دەڵێت «هەستی ناوازەیی هاوشانی هەموو خۆشەویستییەکە، چونکە عەشق بەپێناسەی خۆی دیارییەکی ناشایستەیە، واتە مانای ئەوەی یەکێک خۆشیبوێیت، بێئەوەی تۆ شایستەی ئەو خۆشەویستییە بیت. ئەوە باشترین بەڵگەیە بۆ خۆشەویستی. گەر ژنێک پێمبڵێ: خۆشمدەوێیت، چونکە زیرەکیت، چونکە شەریفیت، چونکە دیاریم پێشکەشدەکەیت، چونکە درۆناکەیت‌و له‌سەر خوان ئامادەدەبیت... ئەوە مایەی نائومێیدییە، چونکە لێرەدا خۆشەویستی گرێدراوی کۆمەڵە بەهایەکی گرنگە. چەندە جوانە گوێت لێبێت، یەکێک پێتبڵێ : خۆشمدەوێیت‌و شێتی تۆم هەتا ئەگەر زیرەک نەبیت، هەتا ئەگەر شەریف نەبیت، هەتا ئەگەر درۆزن‌و خۆپەرست‌و هیچ‌و پوچیش بیت». له‌دەمی خۆیدا کە ئەو بڕگەیەم له‌ڕۆمانەکەی کۆندێرا خوێندەوە راستەوڕاست ئەو رستەیەی ئۆسکار وایلدم بیرهاتەوە کە دەڵێت «کەسانی کامڵ‌و بێخەوش پێویستیان بەخۆشەویستی ئێمە نییە، بەڵکو ناکامڵ‌و خەوشداران پێویستیان پێیەتی».
خۆشەویستی بێمەرج، خۆشویستنی ئەویدی بە هەموو لاوازی‌و خراپی‌و خەوشەکانییەوە... رەنگە ئەوە پەیامی قووڵ‌و نهێنی پشت خۆشەویستی بێت...

په‌ره‌گرافێك له‌ ڕۆمانه‌ نوێكه‌ی ئیسماعیل حه‌مه‌‌ئه‌مین

(ئه‌ودیوو سنور، باڵه‌فڕه‌  به‌نێو دارستانه‌كانی مانگــدا)

منیش بیرم له‌مه‌مكه‌كان ده‌كرده‌وه‌ كه‌ تاكه‌ ده‌سه‌ڵاتێكن بۆ به‌رده‌وامیدان به‌ بوون، مه‌مكه‌كان  ده‌رچوونن له‌فۆرمی جه‌سته‌، جه‌سته‌یه‌ك ئێمه‌ی نێرینه‌ به‌سنوورداری و هیڵكاریه‌كی فۆرمخواز  له ‌ئاوینه‌كان دا تێی ده‌ڕوانین و ده‌رچوونه‌كانیش له‌و سنوره‌ ئێمه‌ ده‌هه‌ژێنێ، ده‌رچوون له‌فۆرمی جه‌سته‌، كه‌وتنه‌ ئه‌و دیوو سنووری جه‌سته‌ له‌مه‌مكه‌كان دا خۆی نیشانده‌دا، خۆی ده‌كاته‌ جۆرێك له‌ په‌یوه‌ست بوون به‌كۆبونه‌وه‌ی جوانیه‌كان، جوانیه‌ك كه ‌ئێمه‌ی نێرینه‌ له‌ڕێگه‌ی مژین و گرتن و نیگاركێشانكردن و به‌شیعركردنی هه‌وڵی گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌ده‌ین بۆ خۆمان، هه‌وڵی ده‌سته‌مۆكردنی ئه‌و دیوو سنووره‌كانی جه‌سته‌ی خۆمانی ده‌ده‌ین.  ئه‌وه‌ مه‌مكه‌كانه‌ به‌و هێزه‌ جادوگه‌رایانه‌وه‌ به‌نێو خه‌ونه‌كانم دا دێن و ده‌چن، تێپه‌ڕ ده‌بن و 

هەر ئەنجامێکت بۆ دەرچوو زەربی دووی بکە.. پرسیاری چـی لە حۆشەویستی من بۆ خۆت دەکەیت..! خاڵە سپییەکانى سىەر جەستە چکۆلانەی ڕیشۆلەیەکى ڕەش بــژمـێــــرە

تــوانـا ئــەمـیــن

لەو نامە ساختەیەدا کە ژیانی ڕاستەقینەی نالی دەگێڕێتەوە؛ بەو جۆرەی کە لە (ئەستەمبوڵ) عاشقی کەنیزەیەک دەبێ کە عوسمانییەکان لەشەڕی ڕۆمدا گرتویانە و ئێستا وەک ئیشکەرێک لە قەڵای سێی چێشتلێنەران تاقی حەوت کاردەکا.. لە هامشۆی نێوان نالی و شاعیرانی فارسا بۆ دیوان، لە بەرەوژوورکەکەی (لالەلی) چاویان بەیەک دەکەوێ و نالی دڵنیا دەبێ کە ئەمە حەبیبەی ڕاستەقینەی خۆیەتی و بەخێراییش ئەوە بەسەریادێ کە ئینسان هەمیشە یەکەم و دووەمی شتەکانی لێتێکدەچێت.. لەو دەستنووسە تورکییەدا کە بەخەتی شکستەی فارسی نوسراوە و ئێستا وا لە (مۆزەی ئەسفەهان) و من بەسەریدا دانەویومەتەوە و لە هێڵی چەماوەو کەوانەیی و لاری نێوان پیتە کاڵەوبووەکانیدا ڕاماوم و بەئەستەم خەریکم شەرحەکەی لە حاشییەدا دەخوێنمەوە، باس لەو عەشقە سەخت و توندەی نالی دەکات بۆ

کەس غەمى نەبێ.. ئەو خۆرەش بکوژێتەوە، ڕونـــــاکـایــیــــەک لە دڵــــی مــــــن دا هەیە بەشی هــــەمــــــــووان دەکات.. بە کاکێشانە دوورەکانیشەوە

سەعات سێی شەوە، بەم جادانەدا بەتەنیا پیاسە دەکەم.. شار تەم و سارددە.. صەمتێکى قورس نیشتۆتە سەر دار و دیوار.. بیردەکەمەوە؛ ئەم شارە تەنگ و بچووکانەش جوانیی خۆیان هەیە.. نە ستۆکهۆڵم نە کۆپنهاگن نە بودابێست نە سۆفیا نە ئەستەمبوڵ.. من هیچ شارێکم نەدى بەقەد ئەم سلێمانییە شەوان بێدەنگ بێ.. لەبەرخۆمەوە دێڕە شیعرێکى گۆران دەڵێم:

"ئەڵێی بەحرێکى قوڵ و مەنگە دنیای پڕ لە بێدەنگیی"

"سێکس خۆی لەخۆی دا تەنیا دەتوانێ ‌بێتە مایەی داڕزانی سروشتی مرۆڤانەمان"

Immanuel Kant

ئەچم بۆ سەنتەری هەڵەبجە.. کوڕێکی گەنج ‌‌‌‌بەلە‌فزێکی شیرین پێشوازیم دەکات.. دەڵێ "فەرموو..؟".. دەڵێم ببوورە بەڕێز.. ئەتوانم (دڵ)م فاکس بکەم بۆ نەرویج..؟!

مەنسور تەیفوری

گۆڕانکاریه‌کانی په‌یکه‌ره‌ی په‌ره‌ده‌ران به‌شێکه‌‌ له مێژوو و ژیانی سیاسی هاوچه‌رخ‌. هاتن و رۆشتنی په‌یکه‌ره‌ی په‌ره‌ده‌ران، واته‌‌ ئه‌وانه‌ی به‌ نیازی ده‌ستکاریکردنی گه‌وره‌ی جیهان و ژینگه‌ و سیستمی هاوچه‌رخیانن، هاوکات هێمای گۆڕانی قۆناغه‌ سیاسی و _ هه‌ندێ جار _ کۆمه‌ڵایه‌تیه‌کانیشه‌‌. مێژووی هاوچه‌رخ شایه‌تی هاتن و هه‌ڵگیرانی گه‌لێ له‌م په‌یکه‌رانه‌یه‌، له‌ هه‌ڵگیرانی په‌یکه‌ره‌ی لێنینه‌وه‌ تاکوو په‌یکه‌ره‌ی سه‌ددام حسێن.

لەگەڵ کوڕەکاندا دەمەتەقێمانە، باسى سروشت دەکەین.. ئەڵێین خۆى ئەم سروشتە هەمووی میتافۆرە
بیر لە فۆرمى میوە بکەرەوە؛ خەیار.. مۆز.. بۆ بیر لە سێو ناکەیتەوە؟ ئەدى هەنار (بەتایبەت ترشەکەی).. نا عاسمانەکە لیمۆ..
-شتێ بڵێم؟
-بڵێ.
-قۆخ..
- من شتێک دەڵێم و تۆزێکیش خەجاڵەتم؛ قەیسیی..!

دلاوەر قەرەداغی

په‌له‌مه‌ جانتاکه‌م هه‌ڵبگرم و
له‌ دوای به‌له‌مێکدا دانیشم..
په‌له‌مه‌ له‌ جامی پاسێکه‌وه‌
جانتاکه‌م فڕێده‌م و هاوارکه‌م
دابه‌زین هه‌یه‌ و
بڵێم: من ئیتر نایه‌م... ته‌واو!

ئەم ڕۆژانە بیری سۆفیا دەکەم.. کێ باوەڕدەکات؛ ئینسان بیری ئەوشوێنانەش بکات کە زۆر زەحمەتی لێ خواردووە و وەک چنگێ بزمار هێشتاش لە دڵیایەتی.. من وام!! بیردەکەمەوە ئەوە هەر ‌‌‌بونیام نییە دەچێتە شوێنەکانەوە.. نا ئەوە شوێنەکانیشن دێنە ناو ئێمە.. ڕەنگە پەتای ئەم بیرکردنەم لە خوێندنەوەی دوا پاکنوسی ڕۆمانە نوێکەی هاوڕێی ڕۆماننووسم ئیسماعیل حەمەئەمین-وە بۆ هاتیبێت، کە سۆڤیەت چەقی گشتی شوێنە لە ڕۆمانەکەدا.. ئەم ڕۆژانە من هەر بەتەواوی لە سۆڤیەتم.. بەقەولی خۆیان (نزدراڤێێ..) ‌بەخۆشیتان.

زاناسامان

لەرۆخى ئەم کاکێشانە دەچمە دەرێ
پێدەنێم بە دڵى خۆمدا
بەرزاییەک هەڵدەبژێرم بۆ نوسینەوە
ماڵێک دروست دەکەم لە (با)
کتێبێک هەڵدەگرم و ئەیدەم بەکۆڵما
مناڵێک لە قەرسیلى گیا دەهێنمە ژیانەوە
شانەیەک لە شنینەوە پێکدەهێنم
سەرى شۆڕە بیەکانى پێدادەهێنم،
بەرزاییەک هەڵدەبژێرم بۆ گێرانەوە
لەوێوە بە هەمووتان دەڵێم:
تکایە گەر ژیانتان خۆش دەوێت..

کەم کەم قسە دەکەم و زۆر زۆر خەیاڵم دەڕوا.. بەشێوەیەکی گشتیی مەنگم، ئەمەوێ کەس نەزانێ بیر لەتۆ دەکەمەوە..! هەموو هەوڵێکم دەخەمە کار ئەمە لەهەموون بشارمەوە، کەچی درەنگ تێدەگەم (بیرکردنەوە لە تۆ) ناشاردرێتەوە.. حەزدەکەی خۆت، تاقیبکەرەوە.. ئەم شتە لە سینگما قات و قەتیسە وەختە بقیژێنێ، سوێند دەخۆم بیرکردنەوە لە تۆ سەریەشەیە.. شتێکی خۆش نییە کەچی من حەزم لێیەتی.. لەم خەیاڵانەدا گیرمکردووە کە ئامانج ئەڵێ:
- "توانا.. هەستناکەیت لێت قەومابێ...؟!"
- ..... !!

سالومە.. سەرى منت دەوێ؟
وەرە بیبە

St. John the Baptist

دڵم وا گێژ دەدا
    گەرداوی یەئسی نائومێدی
                                     ڕەش

ماوەیەکە زۆر مەشغوڵم.. ڕاستی نازانم چی دەکەم.. وابزانم یەک دوو پرۆژەیەکم بەدەستەوەیە.. دووەمیان ناڵێم بەس یەکەمیان ئەوەیە، کەم بیربکەمەوە، تۆزێک کەمتر ڕووبدەم بەخۆم.. ئــــا.. چەند ڕۆژێکی تر ئەچم جل دەکڕم، گەنجانەترین جلەکانی بازار من دەیانکڕم.. هەربۆیەشە کەم کەم دێمە ئێرا.. ئەم ماڵە دەمباتەوە ناوخۆم، ببوورن من ماوەیەک ئەمەوێ لەگەڵ خۆم نەبم.. خۆ دەتوانم..؟
‌حەزناکەم باسی رابردووت بۆ بکەم، بەڵام لەو ماوەیەدا لەگەڵ ئیسماعیل حەمە ئەمین کوڕێکم گرت.. دوێنێ‌و ‌‌پێرێش خەڵاتی یەکەمم لە چیرۆکی گەلاوێژ ‌وەرگرت، نا بۆخۆم گرنگ نییە.. (من دەمێکە هیچ شتێک بۆم گرنگ نییە!).. ئەها خەریکی دەمبەیتەوە بۆ ناوخۆم.. تکایە ئەمە مەکە، ئەگەر کرا کەم کەمیش وەرە ئێرە، ئەزانم خۆتت پێ ناگیرێ و هەر دێی.. من ئەبێ بڕۆم داستان لە باخ-ه، جوان نییە ئەو لەوێ ئەوەندە چاوەڕێی من بکات و منیش لێرە خەریکبم قسەی دڵمت بۆ بکەم... تکایە کەم کەم سەرم لێبدە..! تکایە..!

دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی

 
له‌م وه‌رزه‌دا‌
یه‌که‌م کتێبم بیردێته‌وه‌ که‌ خوێندمه‌وه‌
یه‌که‌م دێڕم بیر دێته‌وه‌ که‌ نووسیم
یه‌که‌م په‌پووله‌م بیردێته‌وه‌ که‌ ئێواره‌یه‌کیان
له‌ باغێکی ته‌نیادا
شوێن فڕینیم هه‌ڵگرت

وه‌رگێرانی: به‌کر ئه‌حمه‌د

  خه‌م له‌چوارلاوه‌ هه‌ڵیکردووه
به‌ تاوانی هاوارکردن، ده‌ستی مێرده‌که‌مییان له‌ کاتی کارکردندا
له‌ خه‌رمانجار، که‌له‌پچه‌کرد.
* بێکه‌سوکار،ئاژاوه‌ده‌گێڕی؟
له‌به‌ر نه‌غمه‌ی پڕئازارم، له‌ مه‌زراکه‌ ده‌رییانکردم.
*  زمانت باش درێژبووه مشکه‌تۆپیوو!
که‌له‌گییه‌ بێنازه‌که‌مییان، به‌ بیانووی ته‌فتیشه‌وه‌
ژێره‌وژوورکرد.
* چیت له‌ ژێر ته‌نووره‌که‌تدا شاردۆته‌وه‌، ده‌ریبێنه‌!
ته‌نها مناڵی ناو سکمه‌، هه‌ر ئه‌وم بۆ ماوه‌ته‌وه‌
 
(ئۆرلاندۆ، ئۆرلاندۆ، دڵم ته‌نگه‌، په‌نجه‌یه‌ک گیتارم بۆ لێده‌!)

"من هەمیشە گاڵتەم بە ژیان هاتووە.. دنیا.. خەڵک.. هەموویانم لەبەرچاو لەیستۆکێک.. نەنگێک.. شتێکی پووچ و بێ مانا بووە.. دەمەوێت بنووم و ئیتر هەڵنەستمەوە.. خەوێک بێ ئەوەی خەونی تێدا بینم"
         سادق هیدایەت

خودایەک ئیش بۆ خەڵک نەکات، هەر خودا نییە.. پیاو دێوێکی وەکو  ئەوەی عەلادینی هەبێت، هەزار خودای وا دێنێت..!

ئەگەر ڕوژێک بوویت بە دوو لەتەوە، کە هیوادارم وات لێبێت، وەک منداڵت لێدێ، شتەهایەک درک دەکەیت کە لەسەرو هۆشمەندی مێشکی تۆوەیە.. تۆ نیوەی خۆت و نیوەی دنیاش لەدەست دەدەیت، بەڵام نیوەکەی ترت هەزارجار قوڵترو بە بایەختر دەبێ.. تۆش ئارەزوودەکەیت هەمووشتێک وەک خۆت دوو لەت و پارچەپارچە ببێت.. چوون جوانی.. دادپەروەری.. عەقڵ.. کەهەموویان لەسەر ئەم زەوییە نیوەن..

با ڕێگا بدەین؛
     تــەنیـــــایــــی
                  گۆرانی بڵێ
                          شت بنووسێ
                                    بچێ بۆ پیاسە...
                                                             "سوهراب"

  تێکۆشەر خالید

بەئاریۆس پێشکەشە..
دەروونى شەونمیى وەک هەمیشە لە نێو ڕاڕەوەکەدا دەهات و دەچوو، ئاسمان تەڵخ و دزێو دەهاتە پێش چاو، تەنانەت وام هەست دەکرد من زۆر بە پوچى هاتوومە بوون، گەرووم بەڵغى گرتبوو، پێم وانەبوو جگە لەوەى بە گوێزان پێستى سەرم هەڵبکەنم کارێکى تر رەحەتم دەکا، هەر کاتێکیش سەرنجى کورە چکۆلەکەم دەدا جگە لە ڕشانەوە چى تر نازانێ ئەوەندەى تر دەمارى هۆشم دەگیرا و پێم وابوو هێندە بچووک بوومەتەوە قالۆنچەیەکی رەش پێم دەوێرێ، لەوێوە دەستم پێکرد، ئاریۆسى کورم یانزە مانگە هەناسە دەکێشێ، دەروونیش کە دەکاتە دایکى ئاریۆس جگە لە هاتوچۆکردن و جار جارە لە من ڕوانین و زۆرینەى کات فریودانم چی تر نازانێت ، ئەو هەمیشە پێداگرى لەسەر ئەوە دەکات لەسەر لا بیکێڵم ، کەچى من پێمخۆشە وەکو

لەگەڵ شاخی لە باخ-ین.. ئەو جێگایەی زانا پێی دەڵی (باخی سەرخۆشان).. شاخە سرەوتی نییە.. هێکڕا هێكڕا بانگی خودا دەکا.. ئەو یەک دنیا ئێشی بە خودا هەیە.. ئەوەندەی بانگ کردووە کە من پێی دەڵێم (خوا کاری تری زۆرە ئازیزم.. بیریشت ‌بێ هەرتۆ بەندەی نیت).. یەک چرکە بەزەینمدا دێت.. ئەگەر خوایەتیکردن ئەوەبێت.. ئیشی خەڵک ڕاپەڕێنی و لەکوێ سەدایانکردی تۆ ڕاکەی بۆ ئەوێ .. ئەو ئینسانبوون خوشترە لە خوایەتی..

ئەو ڕۆژە دەستم لەسەر شانت جێما..
بیرم چووبوو..
 عەزێت نابێ ‌بۆم بنێریتەوە...!

ئێستا کە هاتم بەدەمڕێووە بیرم لەوەدەکردەوە؛ چوون خۆی لەسەر بنەمای بێ بنەمایی دامەزراوە، شتی بێمانا لەم دنیایەدا بێشومارن.. بەڵام ڕەنگە هەرە بێماناترینیان ئەوەبێ؛ ئینسان چاوەڕێی موعجیزە بێت.. بیرمکەوتەوە من کە وەستاوم و چاوەڕێم، چاوەڕیێ موعجیزەم..!

دلاوه‌ر قه‌ره‌داغی

ئەمجارەشیان به‌فر دێت و ده‌ڵێ
ده‌تانبه‌م بۆ پیاسه‌
ده‌تانبه‌م بۆ ته‌ماشای شێر
ده‌تانبه‌م بۆ سواری جۆلانه‌
ئه‌مجاره‌شیان به‌فر دێت و
به‌ فێڵێکی تر فریومان ده‌دا
به‌ وه‌همێکی تر ده‌مانخاته‌ سه‌ر که‌ڵکه‌ڵه‌ی عیشق
به‌ سپییه‌کی تر ده‌مانفرۆشێت
به‌ مردن
پیر بووین و تۆ هه‌ر باریت  و

ئەوکەسەی دەزانێ جــوانــیی چییە، زۆر تەنیـــایە

گۆتێ

 ستیگ داگرمه‌ن
وه‌رگێڕ:عه‌زیز مه‌حموودپوور

به‌ داگرمه‌ن ده‌ڵێن کافکای سۆئێدی. سه‌بکه‌که‌ی تێکه‌ڵێکه‌ له‌ سورێئاڵ و ئێکسپێرسییۆن. به‌ منداڵی له‌ ماڵی باوه‌گه‌وره‌ی له‌ دێ گه‌وره‌ بووه‌. گۆشه‌گیر بووه‌ به‌ هۆی ته‌نیایی و بێ‏که‌سییه‌وه‌. له‌ 22 ساڵی یه‌که‌م رۆمانی خۆی نووسیوه‌ که‌ که‌شی سه‌ربازی هانده‌ری نووسینی بووه‌. پێش 25 ساڵی 4 رۆمان و دوو شانۆنامه‌ی هه‌یه‌. ژن هێنانی قه‌ت سوکنایی نه‌داوه‌تێ. دوو جار دوچاری بووه‌. له‌ لاوی‏دا تووشی سه‌ر لێ شێواوی ده‌بێ. خه‌وی نییه‌ و به‌ چه‌ن ساعه‌ت نیوه‌شه‌وان، له‌ ڕێگا تاریکه‌کان پیاسه‌ ده‌کات. چه‌ن جار حه‌ولی خۆ کوشتن ده‌دات. ئاخر جار 1954له‌ 31 ساڵی دا خۆی ده‌کوژێ. خه‌ڵاتێکی به‌ ناوبانگی ئه‌ده‌بی له‌ سۆئێد به‌ نێوه‌. ئه‌و خه‌ڵاته‌ له‌ 1999 دا دراوه‌ به‌ شاملو..

بۆ جارێ خوا نایه‌ته‌ ده‌نگ؟!
بۆ جارێ خوا نابێ به‌ ڕه‌نگ؟!

نەبەخوااا..... مجرد ڕەفیقین..

سەریاس.... تۆ لەکوێى..؟ بەختیار على
شاناز-ى ئەم دڵە ناسەلیم--ەى من...  تۆ لەکوێى.........؟ من
بەڵام تۆ لەکوێى.....؟؟ تۆ

ئێستا دەزانم هەموومان لەشتێک دەگەڕێین... هەموومان لە دۆزینەوەداین.. دلاوەر ئەمجارە کەهاتەوە لەشیعرێکیدا نوسیبووى "من بەدواى شتێکى گرنگدا دەگەڕێم/ من شتێکى گرنگم لێونبووە". بەڵام بەراست ئەو شتە چییە ئێمە بەدوایدا دەگەڕێین؟ لەم رۆژانەدا لەفکرەى ئەوەدابووم شتێکى وا لەوێبلاگەکەمدا بنووسم، بۆ نمومە بنووسم من بەدواى شتێکدا دەگەڕێم کە پێم وایە زۆر زەروورم پێى.. تکایە هاوکارییەک.. لەگەڵ گەڕانێک.. بەڵکو خوایە بیدۆزینەوە... ئـــا.. شتێکى لەو بابەتە.
کەچى دواتر بیرم لەوە کردەوە، ئاخر من بەدواى چیدا دەگەڕێم؟!
ئەوە قورسترین پرسیارى فەلسەفییە لەو مێژووە درێژەى مرۆڤایەتیدا، ئینسان لەخۆى کردبێت.. رەنگە جار جار

ئەگەر وەک باوکە حەسرەت دیدەکەت ژەهرت بچێژایە
زەمان گەردی ئەمەلتی گشت بەدەم بــــــا وە بپێژایە
حەقت بوو بێ وچان بگری بەسەر تاوانی بــاوکــیمـا
بەحر پڕکەی لە تــــــفـــــ بیدەی بەناوچاوانی باوکیما
‌بەخۆڕایی مەترسە؛ خەم مەخۆ؛ مەگری لە ئێستاوە
بەچی دیارە کەچی لـەو تەختـی ناوچاوانە نوسـراوە

بەرگەگرتنی ئازار یاسای مرۆڤ و شەڕکردن یاسای ‌دڕندە و جەنگەڵ، ئەگەر بەڕاستی مەبەستی کارێکی پڕ بایەخمان هەبێ ‌نابێ تەنیا پشت بە عەقڵ ببەستین، بەڵکو دەبێ دڵمان بجوڵێنین.. گەڕانەوە بۆ عەقڵ پەیوەندی بەسەری مرۆڤەوە هەیە، لێ بەرگەگرتنی ئازار ڕێ دەباتە ناو دڵەوە.. نیشانەی ناوەزەیی ئینسان تەحەمولکردنی ئازارە نەک هەڵکێشانی شمشێر.

                                                                          گاندی

هەریەکێک لەئێمە خاوەنی شارێکین، یان ئەگەر ڕستەکە ڕێکبخەمەوە؛ هەریەک لەئێمە شارێک خاوەنێتی.. شوناسی ئینسانەکان شوناسی شارەکانیانە، بەڵام ئەوەی کە دواجار دوا‌بڕیار لەسەر شاربوون و شار نەبوونی جێیەک دەدات، چاوی جوانیناسی ئێمە وسەلیقەی تایبەتی مرۆڤ خۆیەتی.

دایکم بۆ پیزای ناردووم.. بیری ئالان و پیزا کوردیەکانی دەکەم کە بە پیزای ئیتاڵی بە کۆپنهاگن-یەکانی دەفرۆشن، شەوێک لەبە خۆمەوە وتم بیخۆن عـافــــــێـــــــــت..ماشێنێ بەلاما فرتە دەکا.. تا هەدەری چاو جادە دەکا بە تۆز.. چاوم دەهێنمەوە یەک بەلای کابینەی تەلەفۆنێکا تێدەپەڕم.. دوای چەند مەترێ لەخومەوە گەڕاومەتەوە و گوشییەکەی...م وا لەدەستا.. قامک بە دوگمەکانیا دەنێم.. تەلەفۆنێک دەکەم.. زۆرم پێویست بەو پەیوەندییە.. پاش قەیر‌ێ پەیوەندی وا بە تەلەکانا ڕادەکا.. لەمن بەلەزترە کە گوشییەکە بە قایمی دادەنێمەوەو زرمەی لێ هەڵدەسێنم.. باشبوو نەمکرد! ئاخر کەس لەسەر ئەم ئەستێرەیە نییە چاوەڕێی تێلی من بێت.. من ئەمویست لەگەڵ کێ ‌قسەبکەم؟! ئەچم پیزاکە بێنمەوە.. ئەوەی دایکم ئەڵێ (وەڵا پاک و بە تەمیز ئەمە کەلانەس).. کەچی زووو زووش لە ژیر تەئسیری مۆدیلا ئەم نێرێ دانەیەکیان بۆ بکڕم..

ژنان وام لێدەکەن پتر هەست بەتەنیایی بکەم، دوای هەر ماچێ، دوای هەر لەئامێزگرتنێ ‌تەنیاییەکەمیان فراوانتر کردووە، ئێستا ئیتر من ڕۆحی خۆمم قفڵكردووە، بەکەس ناڵێم باوەڕم بەچی هەیەو بیرلەچی دەکەمەوە و چیم خۆشئەوێ.. ‌درک بەوەدەکەم کە بەتەنیاییەکی سامناک مەحکومم.. لەهەموو شتەکان دەڕوانم بێ ئەوەی بەهیچ شێوەیەک ڕای خۆم بڵێم، وام لێهاتووە بایەخ بەهیچ شتێک نادەم، هەندێ ڕستەی کورتم هەیە کاتێک پرسیارێکم ئاراستە دەکەن وەک بێگارییەک ڕۆژانە بەکاریان دەبەم، کاتێکیش تاقەتی قسەم نییە زار دەترازێنم و لەبەرخۆوە بزەیەک دەکەم.

                                گی دی مۆپاسان   

هه‌موو به‌یانییه‌ک، ته‌مێک شینی کاڵ، تێکه‌ڵ به‌دووکه‌ڵ، ته‌نک وه‌ک برنجۆک، له‌سه‌ر سلێمانی که‌پرۆکه‌ ده‌به‌ستێ. ئه‌م ته‌مه‌ شینه‌ مه‌گه‌ر له ‌شوێنه‌ ڕوانگه‌کانه‌وه‌، ئه‌گینا خه‌ڵکی سلێمانی خۆشیان هه‌ستی پێناکه‌ن. ئه‌م ته‌مه‌ شینباوه‌، تا خۆری چێشته‌نگاوی به‌رنه‌که‌وێ په‌رت نابێت. ڕه‌نگه‌ ئاهو هه‌ناسه‌ی خه‌ڵکی بێت و نه‌گاته‌ ته‌ختی په‌روه‌ردگار، بۆیه‌ بۆ سبه‌ی به‌یانی هه‌مدیس به‌رزده‌بێته‌وه‌..

                 حه‌مه‌فه‌ریق حه‌سه‌ن

لەسەر دەرگای ماڵەکەم دەنوسم:
هەموو هاتنێک بۆ سەردانم، دەستدرێژییە بۆ سەر ژیانم، یان دەنوسم: تکایە ڕەحمێ بەحاڵم بکەو مەیەرە ژوورەوە. یان دەنوسم: من بە بینینی هەموو کەسێک نیگەران دەبم، یان من هەرگیز لەماڵ ‌‌نیم.. یان دەنوسم: یاخوا بەنەفرەت بێ ‌‌هەرچی لەدەرگام دەدا.

 ئەمیل سیوران

 کاغەز دەنووسم بۆ لەیلا
بەدڵێکی پڕ لەخوێنەوە
دەنگی قوڵینگان دێ لە هەوای
دەڵێی کویستانچین دێنەوە..

 من زۆر کەم گوێ لە لەو گۆرانییە کلاسیکیانە دەگرم کە گۆرانیبێژەکەی بە نەغمەیەکی فەلاحایەنەوە چڕیوێتی، لە ناویشیانا ماملێ.. كەچی لەم گۆرانیەدا ڕاستگۆییەکی سادەی گوندیانەی جوان هەیە. نازانم بۆ ئەم نەوایەم لا شیرینە.. نایشرمەوە کە كۆڵێ یادگاریم لەگەڵی هەیە.. ئەوە لێرەدا ئەو گۆرانییە شیرینە بەیادی هاوڕێیەکی شیرینم (جیهانگیر حاتەمیی)یەوە دادەنێمەوە.. بەهیوای شیرین بێتە دڵتانەوە.

بەلای لەشی سپی پەیکەرەکانا تێئەپەڕم
دەستی چەپ لەگیرفانا
ئەشێلم گیای بن داری نقومی ئاونگ
بای دارستان لەرزێن ئەمژم پڕ بە سنگ
بەشەپۆلی گەڵای سەوزا کە ڕوانیم
سۆزی لەرەی نوێ ئەچێتە گورانیم

دڵم شەختەی کردووەو

سەرم دەکوڵێ..

يَا نَارُ كُونِي بَرْدًا وَسَلَامًا.

بە یادی ئارام-وە:
(لەنێوان مەزهەری خالقی و شەربەتی خالقی و خوای خالیق دا، کامیان خالقی ڕاستەقینەن؟)

 مەرگ خەوەنوچەیەتی.. وەنەوز ئەیا.. چاوی سوورسوور بووە، پێڵوی هەڵماساوە، خەریکە کوێر ئەبێ ‌‌بۆ خەوو و و و  .. ناوێرێ چاوێ گەرم بکا، ئەترسێ خافڵگیری بکەن و بیبەن........
- بیبەن؟؟..
- بۆ کوێی بەرن؟!!!!!..
- ....

بەرزان هەستیار

دەستم ناچێتە خوێنی کەس،
وەلێ تۆ، ڕۆژێک دێت بەو دەستانەی خۆم
لە چۆڵەوانییەکدا بتکوژم،
نە هاوارت بە کەس بگا و
نە منیش لەو تاوانە حەڵاڵە دوو دڵ بم،
ئەتکوژم،

بمكوژه‌ و پێم مه‌ڵێ‌ كێت خۆشده‌وێت؟
ئه‌مه‌ پرسیاریكی قورسه‌..
منی كه‌ر چوزانم وه‌ڵامی بده‌مه‌وه‌
ئه‌مه‌ پرسیارێكی قورسه‌
زۆر قورس
وه‌ك چوار ته‌ن لۆكه‌..

                 ئاریان ئه‌بوبه‌كر

له‌ قوزی دایكی ئه‌و كه‌سه‌ش به‌م، كه‌ پێم ده‌ڵێ تۆ مرۆی...

                                                            ڕابەر فاریق

سەری پەنجەمی گرتووە، ئازارم دەدە.. بەیانیان و ئێواران.. هەرکاتێک تاقی دەکەمەوە وەک خۆیەتی.. ئەم شارە تەنگە بە پێم..

حه‌مه‌ کاکه‌ڕه‌ش

 
له‌ ئاوێنه‌یه‌کدا له‌ من ده‌ڕوانم
نیوه‌ی ڕیشم سپی بووه‌ و
کۆمه‌لێک لۆچ که‌وتوونه‌ته‌  ناوچه‌وانم
سێبه‌ری ته‌ڵخی پیرێتی هاتووه‌ته‌ سه‌ر روخسارم
که‌چی ئێستایش له‌ ناوه‌وه‌ گوێم له‌ ده‌نگی منداڵییمه‌ و
دڵێکی ساده‌ و ساکارم

حەزدەکەم قاچم لە ئەژنۆ بەرەوخوار ئەوەندە گەورە ببێت.. ئەوەندە گەورە ببێت.. ئەوەندە گەورە ببێت تا؛ یەک شە‌قی قایم هەڵدەم لەم گۆی زەوییەو فڕێێ ‌دەم بۆ شوێنێکی دوور.